Utorak, 26 Oktobra, 2021
Rubrika:

Evropsku uniju bi ovo skupo koštalo

''Kad bi EU napustila međunarodni lanac isporuke ili samo uvoza iz Kine, države EU bi to koštalo stotine milijardi eura''

I prije pandemije i haosa koji se tako stvorio u globalnom lancu snabdijevanja, u EU se počelo govoriti o “strateškoj autonomiji” u odnosu na uvoz.

Ali kad se izračunaju posljedice, to bi bilo veoma, veoma skupo.

Evropska unija je i prije pandemije osjetila do koje mjere zavisi od globalne razmjene: tada su to još bili na primjer neke vrste antibiotika i ljekova. S pandemijom se shvatilo da je zavisnost još mnogo veća. Problemi su obuhvatali široki spektar – od zaštitnih maski pa do dijelova za razne mašine i postrojenja, uključujući i ona za proizvodnju vakcine, piše DW.

Mnogo toga je stizalo iz Kine, ali ne samo iz te zemlje: Evropska unija zavisi od uvoza u toj mjeri da ta zavisnost može biti opasna. I zato jer se s isporukom kasni – kao što je sad slučaj zbog poremećaja brodskog saobraćaja, ali to mogu biti i politički razlozi i nesuglasice.

Zavisnost je u rasponu od sirovina i jednostavnih proizvoda pa sve do visoke tehnologije i čipova. Ne čudi da se Njemačka zalaže da Evropa ojača sopstvenu proizvodnju čipova – zbog teškoća sa uvozom njemačke fabrike automobila ne proizvode koliko bi mogle – i tu je i Brisel već pokazao razumijevanje.

“Strateška autonomija” Evropske unije

Mnoge države EU su shvatile u kojoj mjeri su zavisne od uvoza, pa je Evropska komisija ovog proljeća osmislila plan kojom bi se napravila “strateška autonomija” Evropske unije. Kako piše Noje cirher cajtung (NZZ), ta doktrina predviđa “otvorenu stratešku autonomiju” gdje bi trebalo biti “otvoren koliko se može i autonoman kad je to potrebno.”

To zvuči dobro i razumno, ali samo na papiru. Jer kako da se uopšte definiše, šta je “strateško” i šta bi se svakako moralo proizvoditi u Evropi, a šta nije tako važno? Osim toga, sad problema ima i industrija namještaja jer nedostaju banalni proizvodi, koji se svakako mogu proizvesti i u Evropi ali ne po kineskim ili indijskim cijenama.

Upravo to ističe i švajcarski list: globalna trgovina je dovela do ogromnog pada cijene proizvodnje, a time i do toga da sada i obični građani sebi mogu priuštiti mnogo više toga nego prije pola vijeka. A bilo kakav oblik podsticaja “domaćoj”, dakle evropskoj proizvodnji bi nužno doveo do “protekcionističke kočnice takvom porastu blagostanja.”

Duboka recesija

Institut za svjetsku ekonomiju iz Kila je stvorio kompjutersku simulaciju Evrope koje bi bila “strateški autonomna” i pogledao, koliko bi to koštalo. Rezultat je nedvosmislen:

“Kad bi EU napustila međunarodni lanac isporuke ili samo uvoza iz Kine, države EU bi to koštalo stotine milijardi eura.”

U kalkulaciji su pošli od pretpostavke da bi EU bitno otežala uvoz – to čak nije nužno povećanjem carinskih nameta već mjerama podrške domaćoj proizvodnji – dodijeljivanjem tendera i poreskim olakšicama „strateškim“ firmama. Takve mjere ne bi mogle ostati bez reakcije druge strane. U simulaciju su zato stavljene i kvote za uvoz i čak zabrane za određenu robu iz Evrope.

Ako bi se EU jednostrano upustila u takve mjere. Njen bi “BDP svake godine bio manji za oko 580 milijardi eura prema referentnoj vrijednosti iz 2019. što znači 3,5 odsto manji nego bez takvih zaštitnih mjera. A ako se tome dodaju posljedice protivmjera partnera, onda bi gubitak narastao na 870 milijardi eura, odnosno 5,3 odsto BDP-a. S obzirom da je privredni rast EU u toj referentnoj godini bio 1,6 odsto jasno je šta bi to značilo: duboku recesiju.

Lakše napisati nego sprovesti…

Naravno da i ekonomisti u Kilu shvataju da je i zavisnost Evrope od uvoza – i opasna i skupa. Već nedostatak čipova znači i da evropske fabrike ne mogu da odgovore na narudžbine, svejedno da li se radi o Dajmleru, Fijatu ili Simensu.

Ipak, stručnjaci preporučuju drugačije mjere: “Treba šire postaviti mrežu dobavljača, unaprjeđivati reciklažu i poboljšati sistem skladištenja.”

I to je jednostavnije napisati nego sprovesti. Teško je preko noći naći pouzdane partnere za isporuku. Reciklaža bi mogla donekle smanjiti zavisnost od određenih sirovina, ali kod nekih je to ustvari nemoguće ili daleko od isplativog.

A i kad je riječ o skladištenju, evropski proizvođači su godinama smanjivali troškove dogovarajući “just on time” isporuku – skladišta praktično nema, a nema ni troškova tog prostora i osoblja. Ali kad djelovi jednostavno ne stižu – onda je i to veoma, veoma skupo.

IzvorDW

Najnovije

Srzentić: Udruživanje i uspostavljanje partnerstva sa Njujorkom na polju tehnologije i digitalnog servisa

Ministarka javne uprave, digitalnog društva i medija Tamara Srzentić, tokom svoje radne posjete Sjedinjenim Američkim Državama sastala se sa izvršnim direktorom za tehnologiju grada Njujorka (NYC...

Rajnke čestitala Krivokapiću na članstvu Crne Gore u Savjetu UN-a

Premijeru Zdravko Krivokapiću uskoro će biti uručena pozivnica za učešće na Samitu za demokratiju, koji će biti održan 9. i 10. decembra u virtuelnom...

Završen šampionat Crne Gore za šahistkinje: Druga titula Nikoline Koljević

Završen je seniorski šampionat Crne Gore u konkurenciji dama. U konkurenciji sedam igračica prva kroz cilj je prošla Nikolina Koljević. Mlada Cetinjanka i standardna reprezentativka je...

Policija snima sjutrašnji skup u Pljevljima koji organizuje SPC

Crnogorska policija snimaće sjutra javno okupljanje u Pljevljima u organizaciji Srpske pravoslavne crkve Crkvene opštine Pljevlja, saopšteno je iz Uprave policije. “Snimanje će seobaviti 27....

ECDC: Čeka nas teška sezona gripa

Stariji ljudi u Evropi bi se mogli suočiti sa teškom sezonom gripa, koja, kada se doda tekućoj pandemiji koronavirusa, ima potencijal da optereti zdravstvene...

Najčitanije

Povezano

Sekulović: Obećavamo ubrzanje borbe protiv organizovanog kriminala

Ministar unutrašnjih poslova Sergej Sekulović razgovarao je sa evropskom komesarkom za unutrašnje poslove i migracije Ilvom Johanson. "Sa sastanka je poručeno da je Crna Gora na...

RAMA PORUČIO BRISELU: Ako region ne može u EU, neka EU dođe na Zapadni Balkan

Ulazak Zapadnog Balkana u Evropsku uniju je izgleda privremeno zamrznut, ali ako region na može u Uniju, neka EU, s bitnom, opipljivom saradnjom i...

Prilika za mlade majke koje su tokom pandemije izgubile posao

Pilot projekat “Aktiviranje žena”, kojim je planirano da se unaprijedi zapošljavanje žena koje su tokom pandemije kovid-19 izgubile posao, prezentovan je u Nikšiću. Projekat realizuje...

Spectacles, deceptions and lies as a strategy

By: Slobodan L. Jovanović A system in which the success of politics is not measured by results in economics, culture and other areas related to...

Komentari

0 Komentara
Inline Feedbacks
Pregedaj sve