Srpstvo i svetosavlje

Koliko god se upinjale većina nevladinih organizacija da bagatelizuju ogroman pritisak srpstva i svetosavlja na Crnu Goru, spolja i iznutra, i postojeće duboke nacionalne podjele pripišu vladajućoj stranci, smatrajući da ona profitira na njima, potpuno je jasno da Crna Gora ne može postati moderno evropsko društvo bez radikalnog otklona od tih opskurantnih ideologija

za aktuelno.me

piše Slobodan Jovanović

Koliko god se upinjale većina nevladinih organizacija da bagatelizuju ogroman pritisak srpstva i svetosavlja na Crnu Goru, spolja i iznutra, i postojeće duboke nacionalne podjele pripišu vladajućoj stranci, smatrajući da ona profitira na njima, potpuno je jasno da Crna Gora ne može postati moderno evropsko društvo bez radikalnog otklona od tih opskurantnih ideologija. „Srpstvo“ jeste u jednom istorijskom periodu bilo ideja okupljanja, objedinjavanja naroda na našim prostorima po raznim kriterijumima, način odbrane od imperijalnih ambicija sa Bosfora i iz Beča, ali je vremenom i samo postalo imperijalna ideologija i samim tim doživjelo sudbinu prethodne dvije. Da je nekad bilo prevashodno ideološka pojava, govori da smo u vremenima prije nešto više od jednog stoljeća imali, danas nezamislivu, kratkotrajnu pojavu Srba katolika u Hrvatskoj, odnosno Hrvata koji su sebe počeli nazivati Srbima. O tome je pisao detaljnije dr. Nikola Tolja.

piše Slobodan Jovanović

Kad je riječ o ideologiji svetosavlja, pošto to, po svojoj suštini, jeste nacionalna ideologija, ona nastaje krajem četvrte decenije XX stoljeća, bazirana na izmaštanom, nepostojećem nacionalizmu Sv. Save. Termin „svetosavlje“ se prvi put pominje  u Srpskom književnom klubu, ne sa religijskom ili vjerskom konotacijom, već tipično političkom, nacionalističkom. Ipak, svetosavlje se najčešće vezuje za Nikolaja Velimirovića i njegov govor u Kolarcu 1937, u kojem on veliča nacionalizam Sv. Save, Adolf Hitlera i proglašava srpski narod teodulom. Kao i u svemu drugom uostalom, srpski nacionalisti, računajući tu i kler, svetosavlju daju univerzalni oreol i produžavaju mu trajanje daleko u prošlost, sve do Sv. Save, bez obzira što se pominje tek oko sedam decenija.

Očito da je politika knjaza/kralja Nikole I Petrovića u najvećoj mjeri zaslužna da je Crna Gora, za razliku od drugih prostora, uključujući i Bugarsku, koja je jedno vrijeme bila na agendi Beograda, ostala plodno tlo za jak uticaj srpstva i svetosavlja, tako da oni do današnjeg dana raspolućuju crnogorsko nacionalno biće, dodatno ohrabruju aspiracije prema Crnoj Gori sa svih okolnih adresa i onemogućavaju Crnu Goru da uistinu bude ono što je Ustav Crne Gore utemeljio kao principe – moderna, evropska, demokratska građanska država.

Kako ne volim da generalizujem ni narode, ni institucije, fromulisaću djelovanja na Pravnom fakultetu u Beogradu kao djelovanje ne malog njegovog dijela u promovisanju najcrnjih ideologija sa bunjišta srpske istorije. Na tom fakultetu se promivišu knjige o ratnim zločincima, knjige koje krivotvore istoriju, događaje, istinu o žrtvama i slično. Posljednji u nizu sličnih događaja je promocija knjige istoričara R’N’R’ iz doba Silueta, Elipsa, Džentlemena, grupe 220 i drugih, Aleksandra (M)Rakovića, pod nazivom „Crnogorski separatizam“.

Sa promocije knjige foto Draško Strahinić

Sam naslov sugeriše da Crna Gora nije svoja, već hoće da se odvoji od jednog državnog ili nacionalnog tijela. U predgovoru knjige to se esplicitno objašnjava, uz poziv na „zajedničko“ rješavanje „problema“: „Crnogorski separatizam iz srpstva je proces koji traje a ishod je neizvestan. Srpsko pitanje u Crnoj Gori je svesrpsko pitanje i ne mogu ga rešavati samo Srbi iz Crne Gore koji su danas izloženi segregaciji. Republika Srbija, Republika Srpska i Srpska pravoslavna crkva moraju da učine sve – baš sve – kako bi odbranile i zasvodile Srbe u Crnoj Gori. Nužan je zajednički rad na povratku srpske državnosti Crne Gore.“

Sa promocije knjige foto Draško Strahinić

U tu papazjaniju od knjige smiješano su svakojake budalaštine. Posebno one o uticaju „hrvatizacije“ i „pokatoličenja“, što je svakome ko je ponikao na prostoru Crne Gore na nivou najtežeg blesavluka i ozbiljne patologije. Naravno, nijesam čitao to štivo, jer nemam više živaca da čitam svakojake splačine, uglavnom se baziram na izrečenim komentarima na promociji i informacijama sa interneta (https://www.youtube.com/watch?v=g-xyGgOAxiU&t=3409s).

Sa promocije knjige foto Draško Strahinić

O komentatorima, među kojima se ističu Čedomir Antić i Bogoljub Šijaković, ili Joanikuje koji je govorio na početku, ne bih trošio riječi. Posebno ne na Šijakoviću, sa kojim sam ista generacija gimnazije „Stojan Cerović“ u Nikšiću, kojem bi, bez obzira što ne potiče porodično sa prostora Crne Gore i što ima porodično naslijeđe kakvo ima, ipak moralo biti neprijatno od gomile budalaština koje izriču o Crnoj Gori oni koji su se u njoj možda okupali par puta u moru, pošto im je hrvatsko primorje postalo nedostupno.

Sa promocije knjige foto Draško Strahinić

Evo samo nekih naslova iz knjige kojima je sve rečeno o njenoj „ozbiljnosti“: „Konverzija, enantiodromija (usvajanje suprotnih uvjerenja, prim. SJ), kulturni kompleks, malčinizam, patologija“; „Konverzija, srbofobija, rasizam, izdaja“; „Biskup Štrosmajer, pravaši i hrvatske pretenzije na Crnu Goru“; „Pokušaj hrvatizacije Kraljevine Crne Gore u Prvcom svetskom ratu“; „Fra Leopold Mandić i pretenzije hrvatskog pravaštva na Crnu Goru posle Prvog svetskog rata“… Pošto, valjda, i ja spadam među te „separatiste“, zajedno sa mojim prijateljima i istomišljenicima svake večeri se molim Štrosmajeru i fra Leopoldu Mandiću! Keve mi!

Sa promocije knjige foto Draško Strahinić

Istina je da rialiti programi nijesu originalno srpski proizvod. Nastali su na zapadu i prenešeni na ove prostore, đe su dobili lokalne začine koji su ih načinili etalonom posrnuća prostora na kojima se vrte. Oni koji su mislili da će njihovo prikazivanje ostati u domenu jeftine zabave grdno su se prevarili. Očito su se zapatili u sve sfere društvenog života, od politike pa do društvenih nauka. Zemlja u kojoj su „vodeći istoričari“ Antić, Marković, (M)Raković, Ljušić, Deretić, … nije zemlja koja želi da spozna činjenice o sebi i svojoj prošlosti, da pitanja prošlosti, nacionalno pitanje, istorijske okolnosti, izmjesti iz sfere mitološkog, nacionalno-romantičarskog, da pojave iz prošlosti, bliže i dalje, posmatraju multidisciplinarno, koristeći savremene sociološke, antropološke i ostale naučne studije. Upravo suprotno, kao da se svjesno od istorije stvara sluškinja u nezatomljenim nacionalnim ambicijama, za koje je još Dimitrije Tucović pisao da se radi osvajanju teritorija pod firmom „oslobađanja“.

Otuda ne čudi prijetnja visokog partijskog funkcionera vladajuće partije u Srbiji, SNS-a, Vladimira Đukanovića, da će Srbija poslati vojsku da „oslobodi Crnu Goru“, ili prijetnja nominalno doktora istorijskih nauka, Aleksandra (M)Rakovića, izrečena na promociji sopstvene knjige: „A moj zaključak je srpstvo u Crnoj Gori je nepobedivo, a i čitavo srpstvo je nepobedivo i nesalomivo, a crnogorskim separatistima uručio bih jednu izričitu poruku, ja im nikad, pa i kolega Antić, mi prema njima nikad nismo bili politički korektni, nema potrebe, je l’ tako (obraćajuće se Antiću, prim SJ), mi se nekad malo sadistički ponašamo prema njima jer oni to zaslužuju, dakle, u jednom momentu njih 100 hiljada ostaće protiv nas sedam miliona, a onda će biti prilike da sa njima razgovaramo kako im dolikuje…“

A sad malo o crnogorskom nacionalizmu i ugroženosti drugih naroda od crnogorskog nacionalizma…. Ma šalim se. Zasmijavaju me ovi nazovi (malo)građanski aktivisti po Crnoj Gori svojim provincijalnom i skorojevićkom umišljenošću da su oni etalon vrijednosti. Građansko društvo se stvara, ne kompromisom sa zlom i prihvatenjem zla kao činjenice koja se mora uvažiti, već tako što se bori svim sredstvima protiv onoga što je kancer, što je suprotnost građanskom društvu, odnosno , bilo kojoj ideji modernog, evropskog društva. Tada promjena vlasti ne znači promjena karaktera države i državne politike, niti predstavlja društveni potres.

1
Komentari

avatar
Najnoviji Najstariji Najpopularniji
flamantes
Gost
flamantes

potpuno jasno