Sajtovi koji su posjećeni iz evropskog regiona trebalo bi da prate GDPR pravila koja se odnose na davanje mogućnosti korisnicima da izbjegnu praćenje putem „kolačića“. Međutim, na većini sajtova to je nemoguće ili veoma teško izvodljivo, tvrdi se u istraživanju „Dark Patterns after the GDPR“ koje su sproveli istraživači sa MIT, UCL i Aarhus univerziteta. Prema njihovim saznanjima, samo 11.8 procenata od 10.000 provjerenih sajtova ispunilo je minimalne zahtjeve da bi bili u skladu sa GDPR-om.

Foto: Francois Lenoir / Reuters

Utvrđeno je da sajtovi koriste različite načine da „izbjegnu“ EU pravila i otežaju korisnicima izbjegavanje praćenja. Najčešći način za izbjegavanje je upotrebom implicitnog pristanka, koji upotrebljava 32.5 procenata testiranih sajtova. Oni koriste sistem koji pretpostavlja da se korisnik slaže sa upotrebom „kolačića“ samim tim što je došao na stranicu ili što je počeo da skroluje po njoj.

Većina sajtova je učinila da odbijanje „kolačića“ za praćenje bude daleko teže nego njihovo prihvatanje. To se postiže recimo tako što ne postoji opcija za odbijanje svih kolačića, ili je ona skrivena, pa korisnik mora da je traži po sajtu. Istovremeno, opcija za prihvatanje svih „kolačića“ je uvijek jasno vidljiva. Drugi problem je što sajtovi obično imaju veliki broj tracker-a, pa je korisnicima veoma teško da se informišu o svakom od njih, a često nijesu ni svjesni koliko ih ima. Prema istraživanju, taj broj po sajtu varira između 58 pa sve do čak 542 tracker-a različitih proizvođača.

Kako se moglo i očekivati, korisnicima je mnogo lakše da prihvate „kolačiće“ nego da „gube vrijeme“ tražeći opcije kako da ih izbjegnu ili odbiju. Sama činjenica da je opcija odbijanja „kolačića“ skrivena, povećava njihovo prihvatanje za 23 odsto, dok dobra vidljivost te opcije smanjuje prihvatanje kolačića za 8 do 20 procenata.

S obzirom da je nerealno da EU naplati kazne na svakom sajtu, možda je rješenje da se fokus stavi na popularne CMP sisteme implementirane na sajtovima, koji obično koriste pop-up prozore za davanje informacija o „kolačićima“. Takva strategija bila bi mnogo efektivnija jer umjesto da se „juri“ 10.000 sajtova, dovoljno je da se „pritisne“ pet najvećih i najpopularnijih CMP provajdera koji opslužuju sve te sajtove.

Komentari

avatar