Astrofizičari su objavili najveću 3D kartu svemira, rezultat analize više od četiri miliona galaksija i izuzetno sjajnih, energijom bogatih kvazara.

Foto: Screenshot

Napori stotina naučnika iz 30 institucija širom svijeta rezultirali su “zaokruženom pričom o širenju svemira”, kaže Vil Persival sa univerziteta Vaterlu u kanadskom Ontariju.

U okviru projekta pokrenutog prije više od dvije decenije naučnici su izveli “najpreciznija istorijska mjerenja u najširem rasponu kosmičkog vremena”.

Karta se oslanja na najnovija zapažanja sabrana u okviru Sloan Digital Sky Survey (SDSS), a podaci objedinjeni u istraživanju eBOSS su prikupljeni optičkim teleskopom u Nju Meksiku u proteklih šest godina.

Početak svemira nakon Velikog praska relativno je dobro poznat zahvaljujući opsežnim teorijskim modelima i posmatranju pozadine kosmičkih kratkih talasa, elektromagnetnih zračenja mladih galaksija.

Studije galaksija i daljinskih mjerenja doprinijele su boljem razumijevanju širenja svemira tokom milijardi godina.

Kajl Doson sa univerziteta Juta, koji je objavio kartu, kaže da su se naučnici bavili “zabrinjavajućim jazom u sredini 11 milijardi godina”.

“U pet godina kontinuiranih posmatranja radili smo na popunjavanju tog jaza i koristimo te infromacije da pružimo jedan od najznačajnijih iskoraka u kosmologiji u protekloj deceniji”, kazao je.

Astrofizičar Žan Pol Nib sa švicarskog instituta za tehnologiju u Luzanu, koji je 2012. pokrenuo eBOSS, kazao je da je cilj bio da se stvori “najkompletnija 3D kartu svemira kroz čitav život svemira”.

Prv puta naučnici su se oslonili na “zvjezdane objekte koji ukazuju na distribuciju materije u udaljenom svemiru, galaksijama koje aktivno stvaraju zvijezde i kvazare”.

Karta pokazuje elemente materije i praznine koje preciznije definišu strukturu svemira od njegovih početaka, kad je bio star samo 380.000 godina.

Za dio karte koji se odnosi na svemir prije šest milijardi godina naučnici su posmatrali najstarije i najcrvenije galaksije.

Za starija razdoblja koncentrisali su se na najmlađe galaksije – one plave. Kako bi otišli još dalje pomogli su se kvazarima, galaksijama čije su supermasivne crne rupe vrlo sjajne.

Karta otkriva da je širenje svemira počelo da se ubrzava u nekom trenutku i od tada to traje.

Naučnici to pripisuju tamnoj energiji, nevidljivom elementu koji se uklapa u opštu teoriju relativnosti Alberta Ajnštajna, ali čije ishodište još nijesu otkrili.

Astrofizičari godinama znaju da se svemir širi ali nijesu uspjeli da mjere tempo širenja s preciznošću.

Poređenja posmatranja iz eBOSS-a s ranijim istraživanjima ranog svemira otkrila su razlike u procjenama brzine udaljavanja delova svemira.

Trenutno prihvaćena tzv. “Hablova konstanta” deset je odsto sporija od vrijednosti koja je izračunata na bazi udaljenosti nama najbližih galaksija.

guest
0 Komentara
Inline Feedbacks
Pregedaj sve