Utorak, 5 Jula, 2022
Rubrika:

CPC nije potreban tomos, uvijek je bila autokefalna i nije bila pod Vaseljenskom patrijaršijom

Autokefalija Pravoslavne crkve Ukrajine je pod nekim znakom pitanja? Isti slučaj će biti i sa Ohridskom arhiepiskopijom! Njihova dosadašnja prava Vaseljenski tron je drastično redukovao, ne samo formalno stavljajući ih u okvire državnih granica i vraćajući na crkveno-organizaciono stanje iz vremena Vizantije, nego i oduzimanajem duhovnih kompetencija nad dijasporom, bolje reći enorminih prihoda koje od nje dolaze i delgirajući sebe pravo na konačno presuđivanje u svim unutar-crkvenim sporovima. Za razliku od njih, Crnogorska pravoslavna crkva je bila autokefalna i nikada nije bila potčinjena Vaseljenskoj patrijaršiji

Sveti sinod Vaseljenske patrijaršije prije dvije sedmice, objavio je da priznaje crkvenu hijerarhiju koju predvodi arhiepiskop Stefan kao kanonsku i validnu u svepravoslavnom svijetu i uspostavlja kanonsku i liturgijsku zajednicu s njom. Tom odlukom, kako su saopštili iz Vaseljenske patrijaršije, otklanja se višedecenijski raskol nametnut Ohridskoj arhiepiskopiji, obnovljen u liku Makedonske pravoslavne crkve (MPC).

Međutim,  u ovo veoma ozbiljno kanonsko i teološko pitanje uključili su se ljudi, koji, čini se iz čiste dosade daju paušalne komentare i stvaraju zabunu u javnosti. Posebno se neodgovorno ponašaju neki nosioci titula i zvanja i javne ličnosti, koji bez temeljnoga znanja o crkvi i crkvenim kanonima daju neutemeljene izjave, upoređujući autonomni status koji sada ima Ohridska arhiepiskopija, odnsono MPC, sa autokefalijom Crnogroske pravoslavne crkve (CPC).

S obzirom da su se javile mnoge dileme, prije svega kako ova odluka Vaseljenske patrijaršije može uticati na status CPC, portal Aktuelno kontektirao je eksperta za vjerska pitanja, veoma dobro upućenog u dešavanja u Vaseljenskoj patrijaršiji.

Analogija sa Ukrajinom

Kako je kazao naš sagovornik, koji je zbog moguće stigmatizacije od crkve Srbije (SPC), želio da ostane anoniman, da bi se razumjelo pitanje Makednoske crkve, odnosno Ohridske arhiepiskopije i njen trenutni status, potrebno je vratiti se na primjer pravoslavne crkve u Ukrajini.

Vaeseljnski patrijarh Vartolomej

U “Patrijarhovom sinodalnom tomosu darivanja autokefalnoga crkvenoga uređenja crkvi Ukrajine” piše:

– Da je titula poglavara crkve Ukrajine “Blaženi Mitropolit kijevski i sve Ukrajine” (nije patrijarh);

–  Autokefalna Crkva Ukrajine priznaje kao poglavara Sveti Apostolski i Vaseljenski Prijestol (priznaje poglavara u Carigradu);

– Za rješavanje značajnih pitanja crkvenoga, dogmatskoga i kanonskoga karaktera treba da se obrati Vaseljenskom Prijestolju za autoritativnu misao da prava Vaseljenske patrijaršije na egzarhat u  Ukrajini i na stavropigijske manastire ne budu umanjene (mora se konsultovati sa Vaseljenskim patrijarhom o važnim pitanjima i on ima nadležnost nad manastirima koji su do tada bili pod kijevskim crkvenim poglavarima);

– Sveta crkva Ukrajine koja ima katedru u povjesnome gradu Kijevu ne može uspostavljati episkopije i eparhije izvan Ukrajine;

– Postojeće eparhije i parohije se sada, prema nalogu, pokoravaju Vaseljenskom prijestolju koji ima kanonske ovlasti u dijaspori budući da je nadležnost Ukrajinske crkve ograničena teritorijom Ukrajinske države (višemilionska dijaspora i višemilionski prihodi od nje su u nadležnosti Vaseljenskoga patrijarha);

– Pravo je svih episkopa i drugih članova na apelaciono obraćanje Vaseljenskom patrijarhu koji ima kanonsku odgovornost da donosi sudska rješenja za sve episkope i članove mjesnih Crkava (nezadovljni imaju pravo apelacije Vaseljenskom aptrijarhu u Carigradu koji donosi konačnu odluku kojoj se moraju svi pokoravati uključujući i Poglavara crkve Ukrajine) i

– Obaveza da od Vaseljenskoga Prijestolja primaju sveto miro za ispoljavanje duhovnoga jedinstva s njom (koristi se u Svetoj tajni miropomazanja, čime novokršteni dobija pečat dara Duha Svetoga – to je pravo autokefalnih crkava koje crkva Ukrajine nema).

Makednosko pitanje po ugledu na Ukrajinu

Kako ističe naš sagovornik, Vaseljenski tron će i Makedonsko crkveno pitanje rješavati na istovjetan način, kao što to učinjeno u slučaju sa Ukrajinom.

Makedonska pravoslavna crkva

”To je indirektno naznačio u aktu formalnoga priznanja. Nije je priznao pod imenom Makedonska pravoslavna crkva, kako je njen zvanični naziv, nego Ohridska arhiepiskopija. Ograničio ju je državnim granicama Śeverne Makedonije.  Očekivati je, kao i u ukrajinskome slučaju, da Ohridska arhiepiskopija neće imati pravo da osniva episkopije vani, dijaspora će joj bit izuzeta iz nadležnosti, za Sveto miro će ići u Carigrad, nezadovoljni episkopi i svještenici će imati pravo na apelaciju  Carigradskom patrijarhu a stavropigijski manastiri u Makedoniji će se naći pod kompetencijama Vaseljenskoga patrijarha”, rekao je naš sagovrnik.

Autokefalija Pravoslavne crkve Ukrajine je pod nekim znakom pitanja? Isti slučaj će biti i sa Ohridskom arhiepiskopijom! Njihova dosadašnja prava Vaseljenski tron je drastično rudukovao, ne samo formalno stavljajući ih u okvire državnih granica i vraćajući na crkveno-organizaciono stanje iz vremena Vizantije, nego i oduzimanajem duhovnih kompetencija nad dijasporom, bolje reći enorminih prihoda koje od nje dolaze i delgirajući sebe pravo na konačno presuđivanje u svim unutar-crkvenim sporovima.

Crnogroska crkva vraćena u autokefalni status

Kada je u pitanju Crnogorska pravoslavna crkva i spekulacije da će nakon dešavanja u Makedoniji dobiti autokefaliju, naš sagovornik ističe da su ”CPC i država do 1918. godine bile činjenice, koje je sticaj okolnosti te godine poništio”.

”Rezultatima referenduma iz 2006. godine, temeljem kojih je obnovljena državana nezavisnost, i odlukom Svetoga Sinoda Vaseljenske Patrijaršije da prihvata u evharistijsko zajedništvo „jerarhiju, sveštenstvo i narod ove Crkve pod omoforom arhiepiskopa Stefana“ pod imenom kanonske Ohridske arhiepsikopije derogiran je u cjelini Tomos iz 1922. godine. Tako da je Crnogorska pravoslavna crkva de facto i de iure vraćena u provobitni autokefalni status. Po kanonskome redu trebalo bi da je sve Pravoslavne crkve, koje su do 1918. godine s njom bile u liturgijskoj zajednici, ponovo uspostave”, rekao je naš sagovrnik.

CPC oduvijek bila autokefalna crkva

Ističe da je u Tomosu Vaseljenske patrijaršije iz 1922. godine obrazloženo da se saglasila sa ujedinjenjem da bi se u novim okolnostima (stvaranje kraljevine Jugoslavije unutar koje se našla kraljevina Crna Gora) upravljanje crkvenim poslovima vršilo bez teškoća. Politička karta Evrope utvrđena na Pariskom mirovnoj konferenciji 1919. godine promijenjena, i u novim okolnostima Crna Gora je ponovo dobila suvereni status.

Vaseljenska patrijašija je konstatovala”Pored toga u granicama ovoga ujedinjenoga kraljevstva SHS ušle su i dvije autokefalne pravoslavne crkve: Karlovačka i Crnogorska, kao i dvije dalmatinske eparhije: Zadarska i Bokokotorska; a zajedničkom odlukom predstojnika ovih crkava sakupljenih na Saboru  proglašeno je njihovo upravno jedinstvo sa Srpskom crkvom…”. Kako Sabora nije bilo, saglasnost je data temeljem zablude u koju je u ovom pitanju doveden Vaseljenski tron. Klirici u Svetom Sinodu nijesu bili ovlašćeni da odlučuju o tom pitanju. Njihova odluka  nije imala crkveno-ustavno utemeljenje i donešena je na način koji nije teološki i kanonski zasnovan. A u tekstu zapisnika o sopstvenome ukinuću Sinod je falsifikovao naziv crkve, pa je umjesto Crnogorska pravoslavna crkva upisao je Srpsko-pravoslavna sveta crkva u Crnoj Gori”, kazao je naš sagovornik.

CPC nikad nije bila pod Vaseljenskom patrijaršijom

Napominje da je izuzetno važno imati u vidu da ”Crnogorska pravoslavna crkva nikada nije bila potčinjena Vaseljenskoj patrijaršiji”.

”Sveti Vaseljenski tron je, kako piše “Priznajući pak proglašeno jedinstvo autokefalnih crkava: Srpske, Crnogorske i Karlovačke, kao i dveju dalmatinskih eparhija prima od ovih obrazovanu Svetu autokefalnu ujedinjenu pravoslavnu Srpsku crkvu kao sestru u Hristu..”. Dakle samo je priznao i konstatovao novo crkveno stanje u kojem se našla Crnogorska pravoslavna crkva”, navodi naš sagovornik.

Crnogorska Vlada u egzilu, koja je još bila legitimni predstavnik zemlje, kako ističe, nije prihvatila akt prisajedinjenja Crnogorske Srpskoj crkvi, o čemu je telegrafski izvijestila Vaseljensku crkvu.

Svi razlozi iz obrazloženja kumulativno su u prilog zaključka: Vaseljenski tron, doveden u zabludu, saglasio se sa novim stanjem u kojem se našla Crnogorska crkva, i ništa više. Jer Crnogorska crkva nije bila podvlašćena Vaseljenskoj patrijaršiji, niti je nasljednica neke njene organizacione jedinice – Arhiepiskopije. Dakle, nije odlučivala o statusu Crnogorske crkve, i nije nadležna za njega, jer je do 1918. godine bila je u liturgijskoj zajednici s njom i priznavala je kao autokefalnu crkvu. Tako da Crnogorska pravoslavna crkva, kao drevna crkva, ne treba Tomos. Trebaju ga samo novosonovane pravoslavne crkve”, navodi naš sagovornik.

Jasno je da tomos protežiraju političke snage koje su umišljale da organizacione jedinice Srpske crkve u Crnoj Gori odvoje od Matice, ujedine, preimenuju u Pravoslavnu i u njenu korist u nju integrišu Crnogorsku crkvu. Jer nova pravoslavna crkva treba da dobije tomos majke crkve. Ali takva crkva nije moguća, jer nije moguće transformisati biće jedne crkve, koje je datost i nepromjenljivo. Međutim, nerazumna politika tih političkih snaga u pitanju rješavanja crnogorskoga crkvenoga pitanja, dovela je zemlju do ivice haosa i ispostavila račun koji će plaćati buduće generacije.

SPC – geostrateški instrument Beograda

Podsjetimo, podpredśednik savjeta Mitropolije CPC, Stevo Vučinić, svojevremeno je izjavio da nije moguće crnogorsko crkveno pitanje riješiti Pravoslavnom crkvom zbog tri razloga:

”Prvi: nije moguće transformisati nacionalno biće jedne crkve, u ovom slučaju Srpske, u drugo, recimo crnogorsko ili napraviti neku anacionalnu vjersku zajednicu. Takav pokušaj komunističkih vlasti u Jugoslaviji, da liše Srpsku crkvu nacionalnoga znaka i svetosavskoga nacionalizma, propao je u velikome stilu. Nacionalni žar, ne samo kod jedne Crkve, nego i kod građana, ne može se ugasiti ili transformisati. Pod prijetnjom pendreka i zatvora prijeći će u stanje tinjanja, do prve prilike kad će se ponovo razgoreti. Tako je bilo i u slučaju Srpske crkve i srpskih masa. Nakon četrdeset godina, devedesetih godina prošloga vijeka, taj nacionalni žar se razgorio i u Srpskoj crkvi i u masama, kada su združeno potkopali Jugoslaviju i srušili je”.

Kao drugi razlog Vučinić je naveo da je Srpska crkva ”geostrateški instrument Beograda i Moskve kojim , drže šaku u perčin’ Crne Gore”. Kako napoinje, ”svim sredstvima braniće i odbraniti njen srpski karakter, privezan neraskidivim nitima za Srbiju i njene interese na Jadranu”.

”Treći: Crnogorska pravoslavna crkva će i kod vjerujućih i kod njenih poštovaoca, osnažit crnogorski identitet i konsolidovati i multiplicirati sile koje podupiru državni suverenit. A Srpska crkva biće prinuđena da koegzistira u bitno smanjenom kapacitetu, nemoćna da ugrozi državne temelje. I to pitanje se može riješiti samo na ovaj način i samo na ovaj način. Svaki drugi je s ruke “srpskom svetu” i periodično će dovoditi u pitanje egzistenciju Crne Gore kao suverene države”, poručio je svojevremeno Vučinić.

U.P.A.

Najnovije

Tri posade gasile požar kod Dječije bolnice

Ublizini Dječije bolnice u Podgorici danas je oko 14.11 časova došlo do požara, saopštili su iz Službe zaštite i spašavanja. Kako je saopšteno, na prijavljenu...

Samardžić povukao kandidaturu za sudiju Ustavnog suda

Saša Samardžić povukao je kandidaturu za sudiju Ustavnog suda Crne Gore, saopšteno je danas iz parlamenta. Konsultativno saslušanje Samardžića trebalo je da bude obavljeno sjutra,...

Đurović: Pandemija kovida podsjetila na ranjivost ljudskih prava, žene i ovog puta odigrale značajnu...

Predsjednica Skupštine Crne Gore Danijela Đurović koja boravi u Birmingemu povodom održavanja godišnjeg zasijedanja Parlamentarne skupštine OEBS, na poziv predsjednice Odbora za prava žena i jednakost...

Okupljanje u Nikšiću 13. jula, lokalna vlast podmuklo i zlonamjerno pokušava da unese zabunu...

Dan državnosti Crne Gore 13. jul ove godine će se obilježiti javnim okupljanjem građana u Nikšiću, na Trgu slobode, saopštili su iz Foruma slobodnih...

Ombudsman: Toksikološki nalaz o dešavanjima na Cetinju u fazi izrade, nije smio biti objavljen

Povodom medijskih objava o izvještaju dr Sandre Đuranović o upotrebi hemijskih sredstava tokom protesta na Cetinju 5. septembra, koji je sačinila za potrebe institucije Zaštitnika, kao...

Najčitanije

Povezano

DOSTAVLJEN ZAHTJEV ZA PREGOVORE CPC SA DRŽAVOM, Mihailo: Cilj je puno ostvarenje prava na slobodu vjeroispovijesti

Premijeru Dritanu Abazoviću jutros je dostavljen zahtjev poglavara Crnogorske pravoslavne crkve – mitropolita Mihaila za pregovore o zaključenju ugovora o uređenju međusobnih odnosa između...

CPC ponovo zatražila plac za izgradnju saborne crkve u Podgorici

Mitropolit Crnogorske pravoslavne crkve Mihailo obratio se juče dopisom Glavnom gradu i gradonačelniku Ivanu Vukoviću molbom da se angažuje po pitanju parcele za izgradnju saborne...

Đorđevski: Ruska i Srpska crkva najbolji primjer platformi za političku ekspanziju i uticaj na susjede

Primjeri Ukrajine, Sjeverne Makedonije i Crne Gore najbolje pokazuju koliko su crkve sa svojom infrastrukturom moćna platforma za političku ekspanziju i uticaj na susjede,...

Zašto je odluka Sinoda u Carigradu važna i za Crnu Goru

Priredio. V.J. Sinod u Carigradu juče je donio konačnu odluku u svojevrsnom drugostepenom crkveno-sudskom postupku, nakon što joj je prije četiri godine makedonska jerarhija —...

Komentari

6 Komentara
Najstariji
Najnoviji Najpopularniji
Inline Feedbacks
Pregedaj sve
Vuke
24.05.2022-08:48 08:48

S tomosom, bez njega, s prizanjem bilo cijim ili bez icijeg priznanja ja PRIPADAM svetoj CPC.

Mrmot
24.05.2022-09:36 09:36

Vi ste sekta kakva crkva ni “C” od crkve zalosno je da bi vi bilo o cemu pricali vas ne priznaju ni jehovi svedoci smatraju vas izmisljenom publikom “CIRKUSANTI”

Kotor
24.05.2022-12:23 12:23
Reply to  Mrmot

Kačavenda jesili to ti rode?

Radule Šćepanović
24.05.2022-13:27 13:27

Da li ste uopšte pročitali tekst ili jeste ali nijeste u stanju da ga razumijete zar ne ?Naša crkva je drevna iz doba kad kategorija Tomosa nije ni postojala.Tomos se izdavao uglavnom ovim novokomponovanim kao što je crkva Srbije.Još od doba gospodara Ivana Crnojevića od davne 1485 Crnogorci kao slobodni ljudi biraše na zborovima vladiku.Nijesmo bili pod Vaseljenom a vašu crkvu je porta ukidala i obnavljala kako im se htijelo.

hercegovac
24.05.2022-22:28 22:28

Čestitke Makedonskoj Pravoslavnoj Crkvi i želje da i Crnogorska Pravoslavna Crkva bude uskoro svoja na svome.

Pop Šćepo
25.05.2022-08:05 08:05

Cetinjskoj mitropoliji treba vratiti punu autonomiju i naziv Pravoslavna crkva u Crnoj Gori, u okviru SPC, a naziv SPC promijeniti u Srpsko Crnogorska pravoslavna crkva, kao i ustav te crkve gdje ce zamjenik Patrijarhu uvijek biti nas mitropolit i problem rijesen.